Theo tập quán, người dân khu vực miền núi có đời sống sinh hoạt đặc sắc, với nhiều sản phẩm mang tính bản địa, đặc trưng. Tuy nhiên, việc hình thành tư duy sản xuất hàng hóa còn hạn chế nên hầu hết các sản phẩm làm ra để phục vụ nhu cầu sinh hoạt thường ngày. Thông qua “làn gió mới” của Chương trình OCOP, nhiều sản phẩm đã được trao đổi, mua bán, trở thành thương hiệu mạnh, đại diện cho một vùng văn hóa đặc sắc của địa phương.

         Từ tình yêu với quê hương và mong muốn lưu giữ hương vị truyền thống, đôi vợ chồng trẻ Trương Văn Thiên và Cao Thị Chuyên ở khu vực Suối cá thần Cẩm Lương, xã Cẩm Tú đã khởi đầu hành trình làm nên thương hiệu Bánh gai Thiên Dương.

         Chị Chuyên cho biết : "Xuất phát từ cuộc sống thường nhật, chúng tôi thấy quê hương mình có nhiều nguyên liệu sẵn có như gạo nếp dẻo, đậu xanh, đường, mật mía và diện tích trồng lá gai xanh rộng lớn. Vì thế, chúng tôi nung nấu khát vọng tạo nên một món quà quê mang dấu ấn riêng của gia đình, vừa giữ hồn ẩm thực truyền thống, vừa có thể gửi gắm tình cảm quê hương đến du khách mỗi khi dừng chân tham quan danh thắng suối cá thần”.

         Quá trình biến ý tưởng thành hiện thực không hề đơn giản. Với sự kiên nhẫn và lòng đam mê, họ đã tìm được công thức riêng, kết hợp tinh hoa của nghề truyền thống với sự tỉ mỉ, sáng tạo trong cách làm, để thành thương hiệu Bánh gai Thiên Dương như ngày nay.

Chiếc bánh gai Thiên Dương hiện diện với vẻ ngoài dân dã nhưng tinh tế. Lớp lá chuối gói bánh được chọn kỹ, dẻo dai, khi bóc ra hiện rõ màu đen óng mượt của bột lá gai. Bánh có mùi thơm đặc trưng, dẻo quánh, không bở, ăn vào cảm nhận ngay vị ngọt thanh của mật mía, vị bùi của đậu xanh, kết hợp với sợi dừa nạo thơm ngậy. Từng chiếc bánh đều được làm thủ công, đảm bảo sự đồng đều về chất lượng, vừa mang hương vị quen thuộc, vừa thể hiện được nét riêng khó trộn lẫn. Đây cũng chính là lý do khiến nhiều du khách khi đã một lần thưởng thức bánh gai Thiên Dương đều nhớ mãi.

         Điểm nổi bật khiến sản phẩm được tin tưởng nằm ở sự khắt khe trong việc chọn nguyên liệu và chú trọng khâu chế biến. Toàn bộ quy trình sản xuất đều tuân thủ quy định vệ sinh an toàn thực phẩm, không sử dụng phẩm màu hay chất bảo quản; bao bì sản phẩm được cải tiến theo hướng hiện đại, bắt mắt, thuận tiện khi mang đi xa, phù hợp làm quà biếu trong các dịp lễ, tết.

         Việc phát triển sản xuất bánh gai Thiên Dương đã tạo việc làm gián tiếp cho hàng chục lao động địa phương, với các khâu xuyên suốt như: trồng lúa nếp, chế biến mật mía, cung cấp lá gai và dịch vụ vận chuyển. Nhờ đó, sản phẩm không chỉ là một món ăn ngon mà còn trở thành mắt xích trong chuỗi giá trị góp phần đa dạng hóa mặt hàng nông sản và thúc đẩy kinh tế tại địa phương. Bên cạnh đó, bánh gai Thiên Dương còn mang giá trị văn hóa sâu sắc, nó là cầu nối để thế hệ trẻ trân trọng, giữ gìn nghề truyền thống, đồng thời là phương tiện quảng bá hình ảnh quê hương đến du khách bốn phương. Mỗi chiếc bánh không chỉ chứa đựng hương vị ngọt ngào mà còn gói gém trong đó tình đất, tình người, sự khéo léo và lòng hiếu khách của người dân địa phương.