A. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN.

    Cẩm Tú là xã trung du miền núi nằm ở phía Tây - Bắc của tỉnh Thanh Hóa, cách Thành phố Thanh Hóa 70 Km. Phía Bắc giáp với xã Quý Lương; Phía Tây giáp với xã Cẩm Thạch. Phía Đông giáp xã Thạch Quảng, tỉnh Thanh Hoá.

    Địa hình thấp dần theo hướng Tây bắc - Đông nam, độ cao trung bình 200 - 400 m, độ dốc trung bình 25 - 300, có dòng sông Mã chảy qua nên có một nguồn nước lớn phục vụ đời sống và sinh hoạt cho nhân dân trong xã.

    Cẩm Tú có khí hậu nhiệt đới gió mùa, không quá nóng, lượng mưa vừa phải trong năm, mùa đông lạnh, tương đối khô, biên độ tương đối lớn. Tổng nhiệt độ trong năm 8.400 - 8.500oC. Nhiệt độ trung bình tháng Giêng là 15,5 - 16,0oC, tháng Bảy là 28 - 29 oC. Nhiệt độ tối thấp tuyệt đối có thể xuống tới 2oC, tối cao tuyệt đối có thể tới 38 - 40oC. Lượng mưa trung bình năm 1.600 - 1.900mm. Hàng năm có 10 -15 ngày có gió Tây khô nóng. Sương muối chỉ xảy ra trung bình vào một – ba ngày trong mùa đông.

    Diện tích đất đai: 9.808,64.ha. Trong đó: Đất nông nghiệp: 8.083,92 ha. Đất phi nông nghiệp: 1.488,08 ha. Đất ở: 521,63 ha. Đất chưa sử dụng: 236,64 ha. (Đây là một nguồn lực quan trọng để phát triển các trang trại nông nghiệp, lâm nghiệp, cây công nghiệp và chăn nuôi gia súc gia cầm).

    Diện tích rừng hiện có 5.224,61 ha, chiếm 53,26 % diện tích đất tự nhiên. Từ năm 2020 – 2025 đã trồng mới và trồng lại được 225 ha, bình quân mỗi năm trồng mới và trồng lại được 45ha. Thu nhập từ rừng trồng sản xuất sau khai thai thác hàng năm là 2,7 tỷ đồng.

    Dân số 26.049 người; có 3 dân tộc anh em sinh sống, trong đó: dân tộc Mường 71.8%, dân tộc Kinh 26.9%, 1.3% còn lại là các dân tộc khác. Người dân Cẩm Tú có truyền thống đoàn kết cần cù, chịu khó, có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất và có nhiều đóng góp cho đất nước: Toàn xã có 31 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, trong đó: Còn sống 1, đã chết 30 (Cẩm Lương: 5; Cẩm Tú: 8; Cẩm Quý: 10; Cẩm Giang 8), Thương binh hạng ¼ là 02 người; có 98 thương binh các loại và 329 liệt sỹ.

B. TÌNH HÌNH KINH TẾ, VĂN HÓA – XÃ HỘI, QUỐC PHÒNG AN NINH GIAI ĐOẠN 2020 – 2025 .

    Trong những năm vừa qua, xã Cẩm Tú đã tập trung triển khai, chỉ đạo quyết liệt, có hiệu quả các Nghị quyết, Chỉ thị về phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Trong điều kiện khó khăn chung của nền kinh tế, đã cố gắng huy động được nhiều nguồn vốn cho đầu tư phát triển, tập trung cho các công trình trọng điểm, kết cấu hạ tầng thiết yếu phục vụ phát triển kinh tế-xã hội. Do đó, kinh tế - xã hội của Cẩm Tú cơ bản ổn định, một số ngành, lĩnh vực tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng theo kế hoạch.

1. Về sản xuất nông nghiệp:

    Sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản tiếp tục được quan tâm theo hướng sản xuất hàng hóa, tập trung chỉ đạo chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa giống mới có năng suất, hiệu quả kinh tế cao vào sản xuất, chỉ đạo chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả sang trồng các loại cây màu khác có giá trị kinh tế cao hơn. Tổng sản lượng lương thực năm 2025 ước đạt 3.185,3 tấn; hình thành được các mô hình sản xuất tập trung, gắn với liên kết bao tiêu sản phẩm

2. Lĩnh vực xây dựng nông thôn mới:

    Với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân. Trước khi sáp nhập, cả 4 xã cũ là xã Cẩm Lương, Cẩm Quý, Cẩm Giang, Cẩm Tú đều được công nhận xã nông thôn mới, riêng xã Cẩm Tú đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Đến nay xã có 07 thôn đạt nông thôn mới; 09 thôn đạt NTM kiểu mẫu. Chương trình xây dựng nông thôn mới đã tạo được nhiều nguồn lực, từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng nông thôn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

3. Lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng:

    Sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng tiếp tục được duy trì có bước phát triển khá, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tập trung phát triển các ngành công nghiệp như may mặc, chế biến nông sản, làm đồ vàng mã…; các ngành nghề truyền thống như cơ khí, gia công đồ gỗ, mộc...giải quyết việc làm tại chỗ cho người lao động.  

     Triển khai mới 20 dự án, tổng mức đầu tư đầu tư 228,656 tỷ đồng, có nhiều dự án quy mô lớn như: Kè chống sạt lở bờ sông Mã đoạn qua thôn Giang Sơn; Sửa chữa nền, mặt đường và hệ thống thoát nước đường Cẩm Tú - Điền Lư (Đường tỉnh 523B); Đường giao thông Cẩm Quý….

    Hạ tầng kỹ thuật ở nhiều khu vực nông thôn được đầu tư xây dựng theo hướng đồng bộ, nhất là hệ thống đường giao thông, điện chiếu sáng, trường học, trạm y tế, trụ sở làm việc; các thiết chế văn hóa, thể thao …. Từng bước được nâng cao và thực hiện có hiệu quả.

4. Hoạt động thương mại - dịch vụ:

    Có bước phát triển với các loại hình như vận tải, cung ứng vật tư nông nghiệp, tiêu thụ nông sản, kinh doanh tổng hợp, xăng dầu, nhà hàng, quán ăn.. góp phần tích cực vào giải quyết việc làm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống người dân. Thực hiện nhiều các giải pháp đẩy mạnh thu hút đầu tư các dự án thương mại, dịch vụ. Hiện nay, xã đang thực hiện việc trùng tu xây dựng các hạng mục khu vực Suối cá thần, Chùa Mổng, Chùa Vọng, Đền Cùng để phát triển thành các điểm du lịch.

5. Sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo:

    Chỉ đạo, hướng dẫn các trường thực hiện đầy đủ các nội dung về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Chất lượng đội ngũ giáo viên ngày càng được nâng lên; chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục mũi nhọn tiếp tục được quan tâm. Thực hiện đầy đủ, có hiệu quả các nội dung về đổi mới giáo dục và chương trình giáo dục phổ thông năm 2018; Công tác xây dựng trường chuẩn Quốc gia tiếp tục được quan tâm, tỷ lệ trường đạt chuẩn Quốc gia toàn xã đạt 100%.

6. Phát triển khoa học công nghệ:

    Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong các cơ quan, đơn vị, góp phần phục vụ tốt yêu cầu xây dựng Chính quyền điện tử, làm chuyển biến mạnh mẽ lề lối và phương thức làm việc của cán bộ, công chức. Công tác quản lý Nhà nước về khoa học công nghệ được tăng cường, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp sử dụng các dịch vụ công.

7. Hoạt động văn hóa, thông tin và thể thao:

    Công tác thông tin, tuyên truyền ngày càng đa dạng, nhiều chiều, kịp thời phục vụ nhiệm vụ chính trị, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Trang Thông tin điện tử của xã hoạt động hiệu quả. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” được triển khai sâu rộng và gắn với Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”. 

    Hoạt động văn hóa văn nghệ, thể thao quần chúng được quan tâm, thể thao thành thành tích cao được đẩy mạnh; Công tác quản lý và tổ chức các lễ hội có nhiều chuyển biến tích cực, nhất là các lễ hội truyền thống như: Lễ hội Khai hạ tại Suối cá Cẩm Lương; Lễ hội Đền Cùng tại thôn Liên Sơn. Nhiều lễ hội làng được phục dựng, phát triển theo hướng kết hợp truyền thống với hiện đại, khẳng định sự nỗ lực của các cấp, các ngành và cộng đồng trong việc bảo tồn kho tàng di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc; từ đó tiếp tục quảng bá, tôn vinh các giá trị đặc sắc của di sản văn hóa, hình ảnh vùng đất Cẩm Tú giàu truyền thống văn hóa, cách mạng đến với Nhân dân trong và ngoài tỉnh.

8. Y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân:

    Công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân tiếp tục có bước chuyển biến tích cực. Các chương trình mục tiêu y tế quốc gia triển khai thực hiện có hiệu quả. Công tác phòng, chống dịch bệnh đạt kết quả tốt, mạng lưới y tế cơ sở từng bước nâng cấp và hoàn thiện. Cơ sở vật chất của Trạm y tế được tăng cường. Tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng dưới 5 tuổi giảm xuống 10,9%; tốc độ tăng dân số bình quân hằng năm đạt 0,92. Trạm y tế được Chủ tịch UBND tỉnh công nhận đạt tiêu chí Quốc gia về y tế, giai đoạn đến năm 2030.

9. Công tác thực hiện chính sách xã hội, giảm nghèo, đào tạo nghề, giải quyết việc làm:

    Công tác an sinh xã hội được đảm bảo, đời sống Nhân dân ngày được nâng lên, các chính sách đối chế độ đối với người có công, đối tượng bảo trợ xã hội được thực hiện kịp thời; Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững được lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ, đạt kết quả tốt; Chỉ đạo tập trung thực hiện tốt các chế độ, chính sách đối với Người có công và chính sách trợ giúp đối với đối tượng BTXH. Công tác an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm thực hiện đảm bảo ổn định đời sống nhân dân. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 75%; tỷ lệ lao động nông nghiệp trong tổng số lao động đạt 32,5%. Tỷ lệ bao phủ BHYT trên địa bàn xã đạt 95,25%. Các chế độ, chính sách đối với người có uy tín được triển khai thực hiện đầy đủ, kịp thời.

C. TIỀM NĂNG, THẾ MẠNH VÀ CƠ HỘI ĐẦU TƯ.

1. Tiềm năng và thế mạnh:

    Với vị trí có đường Hồ Chí Minh, Tỉnh lội 523B, 523E và dòng sông Mã chảy qua đã tạo cho Cẩm Tú điều kiện và cơ hội thông thương với các vùng kinh tế trọng điểm trong và ngoài tỉnh đặc biệt là với Thủ đô Hà Nội.

    Cẩm Tú có lực lượng lao động dồi dào, trẻ, năng động, đã dần tiếp cận với nền kinh tế thị trường, hàng năm có 75% lao động được đào tạo. Đây là nguồn lao động có đủ điều kiện phục vụ cho nền sản xuất công nghiệp.

    Cẩm Tú có nguồn tài nguyên phong phú và đa dạng như: Quặng phốt phát; quặng…Đất đai màu mỡ phù hợp cho sự phát triển cây công nghiệp, lâm nghiệp (cao su, luồng, tre, nứa), cây công nghiệp ngắn ngày (mía), cây màu lương thực (Ngô, lúa, đậu, lạc, bí xanh, ớt, củ đầu….) và phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng (gạch). Nguồn nước mặt sông Mã và nguồn nước ngầm đủ cung cấp phục vụ sản xuất và sinh hoạt của nhân dân trong xã.

    Với diện tích trên 5.224 ha rừng chiếm 53,6% diện tích đất tự nhiên; Cây lâm nghiệp chủ yếu là lát, lim, tràm, keo, luồng, tre, nứa…đảm bảo cung cấp nguyên liệu cho sản xuất mây tre đan xuất khẩu, đồ mộc, giấy…

    Mạng lưới chợ được phát triển bán các mặt hàng nông – lâm sản của địa phương và các sản phẩm của đồng bào dân tộc miền núi.

    Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được đầu tư, hoàn thiện các tuyến đường liên của xã, đường liên thôn thông suốt, bảo đảm giao thông, từng bước phát triển hệ thống giao thông đấu nối với các xã lân cận; Đường giao thông được cứng hóa, nhiều công trình thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân được đầu tư xây dựng.

    Cẩm Tú cũng là nơi có mật độ di tích và danh thắng cao, nhiều di tích lịch sử văn hoá và danh thắng đã được xếp hạng: Chùa Vọng; Đền Cùng…..Đặc biệt, được thiên nhiên ban tặng, tại Làng Ngọc có Danh lam – thắng cảnh Suối cá với giống cá quý, màu sắc sặc sỡ được nhân dân trong vùng gọi là cá thần, hàng năm đã có hàng chục nghìn du khách đến thăm. Năm 2004, UBND tỉnh Thanh Hoá đã phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng và phát triển du lịch suối cá Cẩm Lương. Đến nay suối cá Cẩm Lương là điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài tỉnh, tạo ra Tuor du lịch trong tỉnh: Hàm Rồng (TP Thanh Hoá) - Thành nhà Hồ (Vĩnh Lộc) - Suối cá thần Cẩm Lương (Cẩm Tú) - Lam Kinh (Thọ Xuân) ...

2. Định hướng và lĩnh vực kêu gọi đầu tư:

    Trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế sẵn có về vị trí địa lý, tài nguyên đất đai, nguồn nhân lực và bản sắc văn hóa, xã Cẩm Tú xác định thu hút đầu tư là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững trong giai đoạn tới. Địa phương ưu tiên kêu gọi đầu tư vào các lĩnh vực trọng tâm sau:

2.1. Nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái gắn với chuỗi giá trị:

    Cẩm Tú có quỹ đất nông nghiệp và đất lâm nghiệp rộng, khí hậu phù hợp, nguồn nước dồi dào từ sông Mã và hệ thống khe suối tự nhiên, rất thuận lợi để phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ.

    Xã ưu tiên thu hút các dự án: Sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, áp dụng cơ giới hóa trong trồng trọt, chăn nuôi; Phát triển các vùng sản xuất tập trung đối với cây trồng chủ lực như lúa chất lượng cao, ngô, mía, rau màu, cây ăn quả, dược liệu; Chăn nuôi gia súc, gia cầm theo hướng an toàn sinh học, quy mô trang trại, gắn với bảo vệ môi trường; Liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị từ sản xuất – chế biến – tiêu thụ, xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng của địa phương.

    Thông qua các dự án này, Cẩm Tú hướng tới nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp, tạo việc làm ổn định và tăng thu nhập bền vững cho người dân nông thôn.

2.2. Công nghiệp chế biến nông – lâm sản và tiểu thủ công nghiệp:

    Với nguồn nguyên liệu nông – lâm sản phong phú như luồng, tre, nứa, keo, tràm, mía, lúa, ngô, ớt, củ đậu…, Cẩm Tú có nhiều tiềm năng để phát triển công nghiệp chế biến và tiểu thủ công nghiệp, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

    Địa phương khuyến khích đầu tư vào: Cơ sở chế biến nông – lâm sản, chế biến gỗ, sản phẩm thủ công mỹ nghệ; Chế biến thực phẩm, nông sản sau thu hoạch, nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩmmở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài tỉnh.

    Việc phát triển công nghiệp chế biến sẽ góp phần tăng giá trị tài nguyên tại chỗ, giải quyết việc làm, tạo nền tảng phát triển kinh tế bền vững cho địa phương.

2.3. Du lịch văn hóa, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng:

    Cẩm Tú là địa phương có tiềm năng nổi trội về du lịch văn hóa – tâm linh và du lịch sinh thái, với hệ thống di tích, danh thắng đặc sắc, tiêu biểu là Suối cá thần Cẩm Lương, cùng các di tích như Đền Cùng, Chùa Vọng, Chùa Mỏng và không gian văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường.

    Xã ưu tiên kêu gọi đầu tư: Phát triển hạ tầng du lịch tại khu vực Suối cá thần Cẩm Lương và các điểm du lịch phụ cận; Xây dựng các sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng gắn với bản sắc văn hóa dân tộc Mường; Đầu tư các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, mua sắm, vui chơi giải trí, tạo chuỗi dịch vụ đồng bộ phục vụ du khách; Liên kết tour, tuyến du lịch trong và ngoài tỉnh, hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng, kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của du khách.

    Thông qua phát triển du lịch, Cẩm Tú hướng tới quảng bá hình ảnh quê hương, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời tạo sinh kế mới, nâng cao thu nhập cho người dân.

2.4. Thương mại – dịch vụ và phát triển kết cấu hạ tầng:

    Cùng với quá trình đô thị hóa nông thôn, nhu cầu về thương mại, dịch vụ và hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn xã ngày càng gia tăng. Cẩm Tú xác định đây là lĩnh vực quan trọng để thúc đẩy lưu thông hàng hóa, phục vụ sản xuất và đời sống Nhân dân.

    Địa phương kêu gọi đầu tư vào: Phát triển hệ thống chợ, trung tâm thương mại, dịch vụ tổng hợp tại các khu vực trung tâm; Các loại hình dịch vụ vận tải, cung ứng vật tư nông nghiệp, tiêu thụ nông sản; Đầu tư xây dựng, nâng cấp hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật khu dân cư, hạ tầng phục vụ sản xuất và du lịch;

    Các dịch vụ tài chính, tín dụng, viễn thông, thương mại điện tử phục vụ chuyển đổi số ở khu vực nông thôn.

    Việc phát triển mạnh thương mại – dịch vụ và hạ tầng sẽ tạo môi trường thuận lợi thu hút đầu tư, nâng cao chất lượng sống của Nhân dân và góp phần xây dựng Cẩm Tú trở thành địa phương phát triển năng động, bền vững.

D. KẾT LUẬN.

    Với thiên nhiên ưu đãi – con người cần cù, đoàn kết – hệ thống hạ tầng từng bước hoàn thiện – môi trường đầu tư ngày càng thông thoáng, Cẩm Tú đang đứng trước nhiều cơ hội bứt phá mạnh mẽ. Mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, đậm đà bản sắc văn hóa này đang vươn mình, sẵn sàng chào đón các nguồn lực đầu tư, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.